Nowe dotacje na magazyny energii. Co ten trend oznacza dla firm?

Magazyny energii przestają być dodatkiem do fotowoltaiki, a zaczynają być jednym z najważniejszych elementów nowoczesnego zarządzania kosztami prądu. Nowe programy dotacyjne pokazują, że rynek idzie w stronę autokonsumpcji, elastyczności i większej niezależności od wahań cen energii.

Dla firm to ważny sygnał: nawet jeśli część aktualnych dotacji dotyczy głównie prosumentów indywidualnych, kierunek zmian jest jasny. Przedsiębiorstwa, które już dziś analizują profil zużycia energii, fotowoltaikę, magazynowanie i systemy zarządzania energią, będą lepiej przygotowane na kolejne nabory oraz realne oszczędności.

Dlaczego temat magazynów energii wraca właśnie teraz?

Rynek energii szybko się zmienia. Firmy coraz częściej widzą, że sama instalacja fotowoltaiczna nie zawsze wystarcza, aby maksymalnie obniżyć rachunki. Problem pojawia się wtedy, gdy produkcja energii z PV przypada na godziny, w których firma nie zużywa jej w całości.

W praktyce oznacza to trzy typowe sytuacje:

• firma oddaje nadwyżki energii do sieci, a później kupuje prąd w droższych godzinach,
• instalacja PV nie pracuje optymalnie względem profilu zużycia obiektu,
• przedsiębiorstwo nadal ma wysokie koszty energii w godzinach szczytowego zapotrzebowania.

Magazyn energii pomaga przesunąć wykorzystanie prądu w czasie. Energia wyprodukowana wtedy, gdy jest jej dużo, może zostać zużyta później: po południu, wieczorem, w czasie szczytu pracy urządzeń albo przy krótkiej przerwie w zasilaniu.

Co wynika z zapowiadanych dotacji na magazyny energii?

Według informacji omawianych przez Globenergię oraz danych NFOŚiGW, nowy program „Przydomowe Magazyny Energii” finansowany z Funduszu Modernizacyjnego ma wspierać magazyny energii elektrycznej i magazyny ciepła u prosumentów.

Najważniejsze założenia programu to:

• budżet programu na poziomie 1 mld zł,
• dotacja do magazynu energii elektrycznej do 30% kosztów kwalifikowanych,
• limit do 800 zł za 1 kWh pojemności nominalnej,
• maksymalnie 16 tys. zł dla prosumentów rozliczających się w net-billingu,
• maksymalnie 8 tys. zł dla prosumentów rozliczających się w net-meteringu,
• wymaganie minimalnej pojemności magazynu energii elektrycznej na poziomie 10 kWh,
• wymóg posiadania systemu zarządzania energią,
• oczekiwana funkcja pracy wyspowej, czyli możliwość awaryjnego zasilania przy lokalnej awarii sieci.

To nie jest jednak program typowo firmowy. Z informacji programu wynika, że wsparcie jest kierowane do osób fizycznych wytwarzających energię na własne potrzeby. Co ważne, wnioskodawcą nie może być osoba, której umowa na energię dla tej instalacji jest zawarta w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod tym samym adresem.

Dla przedsiębiorcy najważniejszy wniosek jest więc prosty: nie traktuj tej dotacji jako bezpośredniego finansowania dla firmy, ale potraktuj ją jako sygnał rynkowy. Magazynowanie energii staje się priorytetem, a kolejne instrumenty wsparcia dla biznesu będą coraz częściej premiować autokonsumpcję, elastyczność i zarządzanie energią.

Co magazyn energii daje firmie w praktyce?

Magazyn energii w firmie nie powinien być kupowany „bo jest dotacja”. Powinien odpowiadać na konkretny problem kosztowy lub operacyjny.

Najczęstsze zastosowania magazynu energii w biznesie to:

• zwiększenie autokonsumpcji energii z fotowoltaiki,
• ograniczenie zakupu prądu z sieci w droższych godzinach,
• zmniejszenie krótkotrwałych szczytów poboru mocy,
• poprawa bezpieczeństwa zasilania wybranych urządzeń,
• lepsze wykorzystanie energii w obiektach pracujących zmianowo,
• przygotowanie firmy do bardziej elastycznych modeli rozliczeń energii.

Przykład: jeśli firma produkcyjna ma instalację PV, ale największe zużycie energii pojawia się po godzinach najwyższej produkcji słonecznej, część potencjału fotowoltaiki może być tracona. Magazyn energii pozwala zatrzymać nadwyżkę i wykorzystać ją wtedy, gdy firma naprawdę jej potrzebuje.

Dlaczego autokonsumpcja staje się tak ważna?

Autokonsumpcja to zużycie energii wyprodukowanej we własnej instalacji bezpośrednio w firmie. Im wyższa autokonsumpcja, tym mniej energii trzeba kupować z sieci.

Dla przedsiębiorcy ma to znaczenie, bo rachunek za energię nie składa się wyłącznie z ceny samego prądu. Liczą się także opłaty dystrybucyjne, profil poboru, moc umowna, sposób rozliczania i godziny zużycia. Dlatego energia wyprodukowana i zużyta na miejscu często ma większą wartość biznesową niż energia oddana do sieci.

Magazyn energii może poprawić autokonsumpcję, ale tylko wtedy, gdy jest dobrze dobrany. Zbyt mały magazyn nie rozwiąże problemu nadwyżek. Zbyt duży może nie pracować wystarczająco intensywnie, aby inwestycja była uzasadniona.

Od czego firma powinna zacząć przed inwestycją?

Zanim firma zacznie porównywać oferty magazynów energii, powinna przeanalizować dane. To etap, którego nie warto pomijać.

Najlepiej zacząć od odpowiedzi na kilka pytań:

• ile energii firma zużywa w skali roku, miesiąca i doby,
• w jakich godzinach występuje największe zużycie,
• czy firma ma lub planuje instalację fotowoltaiczną,
• ile energii z PV jest zużywane na miejscu,
• ile energii trafia do sieci,
• czy występują kosztowne szczyty poboru,
• które urządzenia wymagają ciągłości zasilania,
• czy obiekt ma licznik zdalnego odczytu i dostęp do danych godzinowych.

Dopiero na tej podstawie można ocenić, czy magazyn energii ma sens, jaka pojemność będzie optymalna i czy inwestycja powinna być połączona z fotowoltaiką, modernizacją instalacji elektrycznej albo systemem EMS.

Czy są dotacje na magazyny energii dla przedsiębiorców?

Tak, ale trzeba odróżnić programy prosumenckie od programów dla biznesu.

NFOŚiGW prowadził program „Magazyny energii elektrycznej i związana z nimi infrastruktura dla poprawy stabilności polskiej sieci elektroenergetycznej”, skierowany do przedsiębiorców, z wyłączeniem podmiotów sektora finansowego. Budżet programu wynosił do 4,15 mld zł, w tym do 3,735 mld zł na dotacje i do 415 mln zł na pożyczki. Dotacja mogła wynosić do 45% całkowitych kosztów inwestycji, z możliwością zwiększenia intensywności pomocy dla małych i średnich przedsiębiorstw.

To pokazuje, że firmy również są uwzględniane w finansowaniu inwestycji w magazynowanie energii, ale warunki, terminy i typy projektów są inne niż w programach dla gospodarstw domowych. Dlatego przed decyzją inwestycyjną warto sprawdzić aktualne nabory, regulaminy i kwalifikowalność kosztów.

Kiedy magazyn energii może się opłacać firmie?

Magazyn energii warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy firma:

• ma instalację PV i duże nadwyżki energii,
• zużywa dużo energii poza godzinami produkcji z fotowoltaiki,
• ma wysokie koszty mocy lub szczytów poboru,
• potrzebuje większej odporności na krótkie przerwy w zasilaniu,
• planuje rozwój floty elektrycznej lub ładowarek EV,
• chce przygotować się do bardziej dynamicznych cen energii,
• ma możliwość sterowania częścią procesów lub odbiorników.

Nie każda firma potrzebuje magazynu od razu. Czasem pierwszym krokiem powinna być optymalizacja mocy umownej, zmiana taryfy, kompensacja mocy biernej, modernizacja oświetlenia albo lepsze dopasowanie instalacji PV do zużycia.

Najważniejsza rekomendacja BCE Polska

Nie zaczynaj od pytania: „jaki magazyn kupić?”. Zacznij od pytania: „gdzie moja firma traci energię i pieniądze?”.

Dobrze przygotowana inwestycja w magazyn energii powinna opierać się na danych, a nie na samej dostępności dotacji. Dotacja może skrócić czas zwrotu, ale nie zastąpi analizy zużycia, profilu pracy firmy i warunków technicznych obiektu.

Najlepsza kolejność działań wygląda tak:

1. Zbierz dane o zużyciu energii z minimum 12 miesięcy.
2. Sprawdź profil godzinowy poboru, jeśli masz taką możliwość.
3. Oceń autokonsumpcję energii z fotowoltaiki.
4. Zidentyfikuj szczyty poboru i kosztowne godziny pracy.
5. Zweryfikuj warunki przyłączeniowe i możliwości techniczne instalacji.
6. Dopiero potem dobierz magazyn, EMS i model finansowania.

W ten sposób magazyn energii staje się narzędziem do obniżania kosztów, a nie tylko kolejnym urządzeniem kupionym pod wpływem programu dotacyjnego.

Jeśli nie masz czasu na samodzielną analizę danych, zapraszamy do kontaktu z BCE Polska. Przeanalizujemy Twoje rachunki za energię, profil zużycia oraz możliwości zastosowania magazynu energii i wskażemy, czy taka inwestycja będzie opłacalna w przypadku Twojej firmy.